De Beste Wordle Startwoorden (Wiskundig Bewezen)

·5 min leestijd

Welk woord typ je als eerste bij Wordle? De meeste spelers kiezen op gevoel — maar er is een wiskundig antwoord. Wij hebben met onze Wordle helper de beste startwoorden berekend voor Nederlandse Wordle puzzels.

Hoe bepalen we het "beste" startwoord?

In de informatietheorie gebruiken we 'entropie' (een concept bedacht door wiskundige Claude Shannon) om te meten hoeveel nieuwe informatie een gok ons oplevert. Simpel gezegd: je wilt de gigantische lijst van duizenden mogelijke woorden zo snel en efficiënt mogelijk opsplitsen in piepkleine groepjes.

Elke keer dat je een woord typt, krijg je feedback met kleuren. Een perfect startwoord zorgt ervoor dat, ongeacht welke combinatie van kleuren je terugkrijgt, de overgebleven lijst met mogelijke oplossingen zo klein mogelijk is. Hoe hoger de entropiescore (uitgedrukt in bits), hoe meer onzekerheid je weghaalt. Wil je hier de wiskundige diepte in duiken? Zoek dan op YouTube eens naar de briljante Wordle-uitleg van het kanaal 3Blue1Brown.

De top 10 startwoorden voor 5 letters

We hebben elk van de 8.912 Nederlandse 5-letter woorden doorgerekend als startwoord. Per woord berekenden we hoeveel bits informatie je gemiddeld krijgt na de eerste beurt. Dit is de complete top 10:

#WoordEntropieFrequentie
1SALET5.969 bits0.10 (zeldzaam)
2TARNE5.930 bits0.10 (zeldzaam)
3SATER5.892 bits0.20
4RATEN5.889 bits0.10 (zeldzaam)
5TALEN5.858 bits0.53
6KARET5.853 bits0.10 (zeldzaam)
7TOREN5.853 bits0.61
8LAREN5.844 bits0.15
9SANTE5.843 bits0.18
10LATEN5.831 bits0.92 (veelgebruikt)

Waarom onze tool LATEN aanbeveelt en niet SALET

De scherpzinnige lezer ziet het meteen: SALET scoort de hoogste entropie (5.969 bits), maar staat op onze Wordle helper niet op nummer 1. Hoe zit dat?

Puur wiskundig is SALET inderdaad de koning. Het verdeelt de 2.500 meest gebruikte woorden in de kleinst mogelijke groepjes. Maar er zit een addertje onder het gras: SALET is geen woord dat je in het dagelijks leven tegenkomt. Met een frequentiescore van amper 0.10 is het een obscure term die de meeste Nederlanders niet herkennen.

Onze solver weegt daarom twee factoren tegen elkaar af:

  • Entropie — hoeveel informatie levert het woord op? (SALET wint)
  • Woordfrequentie — hoe waarschijnlijk is het dat dit woord zélf het antwoord is? (LATEN wint ruimschoots)

LATEN (5.831 bits, frequentie 0.92) combineert een uitstekende entropie met een hoge kans om zelf het antwoord te zijn. In de zeldzame gevallen dat het geheime woord LATEN is, heb je het in één beurt gekraakt. Met SALET als start is dat bijna uitgesloten — het woord komt vrijwel nooit als oplossing voor.

Het verschil in entropie is bovendien klein: slechts 0.14 bits. Dat betekent dat je na LATEN gemiddeld misschien één of twee woorden méér overhoudt dan na SALET. Maar de frequentiebonus weegt daar ruimschoots tegenop.

Samengevat:

SALET is het theoretisch beste startwoord als je puur op informatie jaagt. LATEN is het praktisch beste startwoord als je ook je winkans maximaliseert — en dat is wat telt.

Maakt het startwoord echt uit?

Absoluut. Stel dat je voor de grap begint met een woord als PUPPY (1.87 bits) of MAMMA (2.58 bits). Je test maar een paar unieke letters en elimineert vrijwel niets. Na zo'n eerste beurt heb je nog steeds meer dan duizend mogelijke woorden over.

Begin je met LATEN (5.83 bits)? Dan gooi je in één klap gemiddeld 95% van de foutieve antwoorden de prullenbak in. Uit de benchmarks van onze solver blijkt dat het consequent gebruiken van dit optimale startwoord het totale aantal benodigde beurten om de puzzel te kraken drastisch verlaagt. Benieuwd wat de absolute slechtste keuze is? Lees dan ons artikel over het slechtste Wordle startwoord.

En voor 6, 7 en 8 letters?

Speel je de langere varianten van Wordle? Dan verandert de wiskunde. De frequentie waarin bepaalde letters voorkomen in het Nederlands, verschuift namelijk naarmate de woorden langer worden. Onze logica heeft voor elke lengte de kampioen berekend:

Tips voor na je startwoord

Een perfecte start is het halve werk, maar daarna moet je het natuurlijk nog wel afmaken. Gebruik deze strategieën voor je volgende beurten:

  • Gebruik de gele letters slim: Een gele letter betekent dat de letter in het woord zit, maar niet op die plek. Dat is dubbele informatie! Sluit bij je volgende pogingen niet alleen woorden uit die de letter missen, maar ook woorden die de letter op die exact verkeerde plek hebben staan.
  • Pas op voor "death traps": Soms kom je in een situatie terecht waarbij je eindigt op bijvoorbeeld _ACHT (Nacht, Wacht, Zacht, Macht, Lacht). Ga in dat geval niet blind letters raden. Speel een offerwoord zoals PLONS om zoveel mogelijk beginletters in één keer te testen.
  • Begrijp de entropie: Zit je vast? Vul de gekleurde blokjes van je huidige spel in op onze homepage. De tool rekent live met je mee en suggereert op basis van de entropie precies welk woord je nu het beste kunt typen.

Probeer de Wordle Helper

Wil je deze startwoorden in actie zien? Onze helper berekent wiskundig de beste gok op basis van entropie.

Naar de helper →